Jack's web

Led dashboard verlichting Saab 900 classic

De dashboardverlichting (van de klokken) wordt bij een classic 900 gerealiseerd door 2 lampjes. Deze kun je bereiken door de linker speaker uit het dashboard te halen. Ze zitten met een houdertje in de achterkant van de klokkenset gedraaid.

speakerpaneel

Daar de lichtopbrengst van de originele lampjes wat tegenvalt, heb ik de lampjes vervangen door ledjes.

Originele verlichting (op 11,2 volt)

Verlichting met leds

Problemen en oplossingen

De rheostaat (draaiknop/potmeter die de lichtsterkte regelt) is soms ook een probleem. De potmeter wordt ouder waardoor de lampjes geen 12 volt meer krijgen, maar minder. In mijn geval is het 11,2 volt. Je kan de rheostaat doorverbinden (solderen), waardoor deze geen functie meer heeft.

Als je wilt weten hoeveel volt je lampjes krijgen, moet je even de speakers verwijderen en een van de lampjes verwijderen. Een multimeter kun je dan tegen de print-folie aan houden op de 2 contactpunten. Ik ga van 12,6 volt gemiddeld uit

Na wat experimenteren heb ik de lampjes vervangen door ledjes. De lichtopbrengst is onafhankelijk van het aantal volt dat ze krijgen (omdat je voor een ledje altijd een passende weerstand moet monteren). Daarnaast gaan ledjes “eeuwig” mee en genereren ze nagenoeg geen warmte. Met onderstaande oplossing is het totale verbruik van de verlichting ook verminderd van 6,6 watt naar 1,4 watt

Leds

De voordelen van leds zijn evident: efficiënt verbruik, goedkoop, duurzaam, etc. Het nadeel van ledjes is dat ze niet automatisch passen. Je moet ze solderen op de lampenhouder in combinatie met een weerstand. Leds kunnen goede lichtopbrengsten genereren, maar geven gebundeld licht, ipv licht wat rondom schijnt. Dit is evt een nadeel van de led voor deze toepassing, maar onderstaande beschrijving geeft hier een oplossing voor.

Ook de kleur van een led is anders dan van een gloeilamp(je).

De omschrijvingen van de ledjes kan het nogal technisch worden, maar deze info is noodzakelijk.

Daarnaast heb ik ook geëxperimenteerd met ‘ultra bright witte 10mm 140.000 mcd’ en 'warm witte 10mm 85.000 mcd' ledjes. Dit is de maximale licht opbrengst die een “standaard” led geeft. Als ze op 12 volt worden aangesloten hebben ze een 470 ohm weerstand nodig. Dit geeft best veel licht, maar is minder dan een standaard lampje!

Omdat leds ‘veel kunnen hebben’ heb ik deze aangesloten dmv een 220 ohm weerstand (=hotrod versie genaamd). Volgens de specificaties kan dit absoluut niet, maar het werkt wel. De lichtopbrengst is dan eindelijk zinnig te noemen en de leds hebben bij mij probleemloos enkele uren gebrand. Maar dit is geen structurele oplossing, omdat je ver boven de specificaties gaat.

Hieronder zie je het resultaat van 2 hotrod ledjes, waarbij het verschil in contrast zichtbaar wordt.

'140.000mcd witte led' links en '85.000mcd warm wit led' rechts (ieder met 220 ohm weerstand='hotrod')

high power 5 chips 10mm 180.000mcd

Er is wel één nadeel: deze leds hebben weerstanden nodig van 1 watt. Die zijn veel groter/dikker dan 1/4 watt of 1/2 watt weerstanden. Deze laatste passen probleemloos, maar bij een 1 watt weerstand moet je nauwkeurig werken om het geheel passend te maken.

Handleiding

Stap 1. zaag kopje van het ledje eraf en schuur de zijkanten (je kunt de hoekjes er nog een beetje afhalen voor nog meer spreiding)

Stap 2. buig het dikke pootje van de led om, zodat hij naar voren wijst als de korte poot rechts is en je er van boven op kijkt

Stap 3. soldeer 2 kleine pinnetjes in de lamphouder, hier kun je straks de weerstand en de led aan solderen. Gebruik het liefst een scherpe punt bij het solderen, omdat je anders de ledhouder kunt laten smelten bij deze stap! Deze soldeerijzers kosten maar een paar euro, maar zijn zeer de moeite waard!

Stap 4. buig het pootje van de weerstaand, knip deze op maat en solder hem vast een 1 van de pootjes. let er goed op dat de weerstand precies in het midden ligt, anders gaat het nooit meer passen. Buig daarna de andere poot over de weerstand heen.

Stap 5. positioneer de led op de weerstand, zodat de smalle poot aan het andere pootje gesoldeerd kan worden. Knip alles wat te lang is af. Dit geldt ook voor de dikke poot en de poot van de weerstand. Soldeer alles netjes vast, zodat de led precies in het midden zit.

Stap 6. sluit de lamphouder aan op een 12V batterij/stroombron. Als het niet werkt, dan even de aansluitingen omdraaien. Dit is straks precies zo als je het in de auto installeert, werkt het niet, draai de lamphouder dan een slag om.

Stap 7. Nu inbouwen.

Voor bovenstaande oplossing kun je gewoon 1w 82 Ohm weerstanden gebruiken.

 

Mijn keus gaat uit naar een 'LED groen high-power 5-chips 10mm 180.000mcd ' led, te verkrijgen via www.topled.nl. 180.000mcd is erg veel, want 10.000 mcd is al vrij normaal voor een led! Deze led verbruikt dan ook 100ma (milliampere), 5x zoveel als een standaard led.

De optimale weerstand is dan 100ohm 2 watt bruin zwart bruin.

Ik gebruik 120 Ohm 3 watt bruin rood bruin deze is ook bij topled verkrijgbaar voor 0,25.

fitting

specificatie led:LED groen high-power 5-chips 10mm 180.000mcd

Kleur Groen
Spanning 3.4v-3.8 volt
Stroomsterkte 100 ma.
Golflengte 515-525nm.
Hoek 120 Graden

Prijs indicatie €1,10 pst. (Mei 2012)

Grotendeels overgenomen van een onbekende auteur en hier en daar aangepast

© Jack van Beek 2010 - .